Van abbey tot Abby
Abby ligt in het historische hart van Kortrijk, op de site van de voormalige Groeningeabdij. Doorheen de eeuwen kreeg deze plek verschillende betekenissen: van abdij tot klooster, van museumsite tot een open huis voor beeldende kunst.
De historische abdijsite werd door Barozzi Veiga + TAB Architecten getransformeerd tot een tijdloze architecturale parel.
Het gebouw van Abby is meer dan een museumgebouw. Het is een architecturaal verhaal over tijd, verandering en ontmoeting. Daarbij werd niet gekozen voor een spectaculair nieuw icoon, maar voor een zorgvuldige dialoog tussen oud en nieuw.
Voor de transformatie van de site werkten Barozzi Veiga en TAB Architects vanuit een duidelijke visie: niet bouwen tegen het verleden, maar bouwen mét het verleden. Hun ontwerp zoekt geen breuk, maar continuïteit. Bestaande gebouwen werden ontdaan van latere toevoegingen, historische ruimtes kregen opnieuw ademruimte en nieuwe ingrepen werden zorgvuldig verweven met wat al aanwezig was. Behoud, herstel en transformatie vormen dan ook de drie bouwstenen van het project.
Benieuwd naar de voorgeschiedenis van de Groeningesite?
Gelaagde architectuur
De Groeningeabdij kent een lange geschiedenis. Doorheen de eeuwen werden gebouwen toegevoegd, aangepast, afgebroken en opnieuw opgebouwd. Stenen werden hergebruikt, oude structuren kregen nieuwe functies en elke generatie liet haar sporen achter. De architecturale gelaagdheid van Abby weerspiegelt het centrale thema van het museum: identiteit. Net zoals mensen bestaan uit herinneringen, ervaringen en invloeden die zich doorheen de tijd opstapelen, is ook het gebouw een samenkomst van verschillende verhalen en tijden.
Bovengronds blijft de historische compositie leesbaar en krijgt het verleden opnieuw de hoofdrol. De oorspronkelijke kapel en slaapvertrekken werden opnieuw leesbaar gemaakt, de historische binnenkoer kreeg haar plaats terug en een groot deel van de nieuwe tentoonstellingsinfrastructuur verhuisde ondergronds. Zo kon Abby groeien zonder de historische volumes te overheersen.
Het nieuwe parkpaviljoen, waarin Abby Café is ondergebracht, vormt het meest herkenbare nieuwe element. De krachtige, bijna archetypische, vorm verwijst naar de schuine daken van de abdij en de kerken in de omgeving, terwijl de gevel in op maat gemaakte duurzame baksteen het gebouw een tijdloos karakter geeft.
Binnen zorgen de hoge, naar boven toelopende wanden en een verborgen daklicht voor een bijzonder lichtspel. Grote ramen verbinden het interieur met het Begijnhofpark en maken van het café een open ontmoetingsplek tussen stad en museum.
Ook de littekens van het verleden blijven zichtbaar. Historische vloeren, tongewelven, raampartijen en sporen van vroegere bouwfases geven elke ruimte een eigen identiteit.
Abby is geen gebouw dat één verhaal vertelt. Het brengt verschillende tijden, functies, perspectieven en stemmen samen in één architecturaal geheel. Die meerstemmigheid, of polyfonie, zit vervat in elke laag van de site: van abdij tot museum, van erfgoed tot hedendaagse kunst, van stilte tot ontmoeting. Zo wordt de architectuur zelf een weerspiegeling van waar Abby voor staat: een open huis waar verschillende stemmen, generaties, disciplines en perspectieven naast elkaar kunnen bestaan en nieuwe verbindingen kunnen aangaan.
Een huis met vele kamers
Abby is ontworpen als een huis voor kunst, met ruimtes die elk een eigen identiteit hebben.
De Living vormt het hart van het museum. Deze vrij toegankelijke publieke woonkamer verbindt de verschillende functies van de site en fungeert als ontmoetingsplek, onthaalruimte en wisselende presentatieplek voor de stedelijke collectie.
Het Salon, ondergebracht in de voormalige slaapvertrekken van de kloosterzusters, is een participatieve ruimte voor gesprekken, workshops, presentaties en samenwerkingen met de Abby community.
Het Atelier biedt plaats aan creatieve sessies en artistieke experimenten, terwijl de Galerij een podium geeft aan opkomende kunstenaars.
De kapel werd opnieuw geopend en ontdaan van tussenvloeren. Witte, semi-transparante gordijnen filteren het daglicht en versterken het sacrale karakter van de ruimte. Kunstwerken krijgen er een bijzondere aanwezigheid, zonder dat de historische architectuur naar de achtergrond verdwijnt.
De ondergrondse tentoonstellingszalen vormen een hedendaagse aanvulling op het historische ensemble. Deze neutrale ruimtes, zonder daglicht en zonder storende structuren, bieden kunstenaars en curatoren maximale vrijheid voor tijdelijke tentoonstellingen.
De tuin sluit aan bij de geschiedenis van de abdijsite. Waar vroeger kruiden en medicinale planten groeiden, ontstaat opnieuw een groene buitenkamer die het museum verbindt met de stad.
Awards & nominaties
FAD Architecture and Interior Design Awards 2026 (ES)
Arquin-FAD
FAD International opinion Award
Architectuurprijs vlaanderen 2026 (BE)
Vlaams Architectuur Instituut
Shortlisted categorie ontmoeten
Premios de la Casa de la Arquitectura 2026 (ES)
Ministerio de Vivienda y Agenda Urbana
Shortlisted category Cohesión
DOMUS RESTORATION AND PRESERVATION INTERNATIONAL PRIZE 2025 (it)
Università degli Studi di Ferrara
Shortlisted
Over de architecten
Barozzi Veiga
Barozzi Veiga is een internationaal architectenbureau, opgericht in Barcelona in 2004 door Fabrizio Barozzi en Alberto Veiga. Het bureau specialiseert zich in culturele, publieke en educatieve gebouwen, met bijzondere aandacht voor context, materiaal en ruimtelijke beleving.
Met projecten zoals de Szczecin Philharmonic in Polen, het Bündner Kunstmuseum in Chur en het Musée cantonal des Beaux-Arts (MCBA) in Lausanne groeide Barozzi Veiga uit tot een internationaal gerenommeerd bureau. Hun werk werd bekroond met onder meer de Mies van der Rohe Award for European Architecture en de RIBA Award for International Excellence. Sinds 2019 maken tekeningen en modellen van het bureau deel uit van de permanente collectie van het Centre Pompidou in Parijs.
Tab Architects
Tab Architects is een Belgisch architectenbureau uit Gent, opgericht in 2017 door Tom Debaere en Bert Bultereys. Het bureau werkt op verschillende schalen en binnen uiteenlopende contexten, van stedenbouwkundige studies tot architecturale projecten, steeds met aandacht voor de specifieke kwaliteiten van een plek.
Sinds de oprichting won Tab Architects verschillende architectuurwedstrijden en bouwde het een veelzijdig portfolio op. Recente projecten zijn onder meer The View in Leuven en diverse culturele, publieke en stedelijke ontwikkelingen. Het bureau werkt daarnaast samen met Barozzi Veiga aan onder meer het Joods Museum van België en het Casino-Kursaal in Knokke-Heist.